लिहायचं म्हणून...

एक दिवस

2011-01-25T15:13:00.005+05:30

सकाळी सकाळी ६ वाजता गाढ साखरझोपेतून उठवत असताना छोट्या हातांनी तिने माझा हात घट्ट धरून ठेवला. "माझ्याजवळ बस ना ५ मिनिटं! कालची ती गोष्ट सांग ना प्लीज."
पण मी मात्र तिला तसंच अर्ध्या झोपेत उचललं आणि सरळ नेऊन पॊटीवर ठेवलं. "चला आवरा आता. गोष्ट वगैरे काही नाही." तिचा चेहरा अगदी बारीक झाला. पेंगणारया तिला तसंच ठेवून मी माझ्या कामाला लागले.
"सकाळच्या गडबडीत गोष्टी काय सांगायच्या? आवरायचं सोडून काय बसून राहायचं का? एवढं कळायला नको का आता रोजच्या सवयीनं? ६ वर्षाची झाली की ती आता!"
तिचं आवरणं, शाळेची तयारी, डबा... घडयाळाच्या काट्याबरोबर माझं तोंडही चालू. हिच्या उशिरा उठण्यामुळे माझ्या वेळापत्रकाचे कसे १२ वाजलेत हे काही हिला सांगून कळणार आहे का?
तिला अजून घडयाळ कळत नाही हे माहीत असूनही नेहमीप्रमाणे मी धाक घातला, "ते बघ, तो मोठा काटा ८ वर येईपर्यंत दूध संपलं पाहिजे, काय?"
रिक्शावाले काका आले म्हणताच तिची धांदल उडाली. अंगापेक्षा बोंगा जास्त असलेलं शाळेचं दप्तर, टिफ़िन बॆग, पाळणाघराची बॆग असा दिवसभराचा संसार घेउन सकाळी पावणे-सातला ती निघालीही. तिला शाळेच्या रिक्शामध्ये बसवताना, तिच्या हातातून माझा हात सोडवताना जाणवलंच की आता आपण थेट संध्याकाळीच भेटणार. क्षणभरच... पण मग लगेच पुढचा दिवस समोर दिसू लागला. मिटींग्जची एकामागून एक असलेली रांग, वाट पाहात असलेले निर्णय, कामांची न संपणारी मोठ्ठी यादी ...
सुपरवूमन असल्याच्या नादात दिवसभरात कामाचा अगदी फ़डशा पाडला. मिटींग्ज रंगल्या, सगळेच नाही पण कितीतरी निर्णय मार्गी लागले. दुपारी जेवताना नेहमीप्रमाणे विषय निघाले, मूल, अभ्यास, घर, ऒफ़िस कसं संभाळायचं हे सगळं?

"जमतं तसं सवयीनं, एकदा त्यात पडलं की मग काय?" मी हसून म्हणलं. हे बोलताना आत जाणवलेली बोच मी अगदी सराईतपणे लपवली.
दुपारी बोलावून बॊसनं status विचारलं, कौतुकही केलं. कौतुकाच्या त्या नशेत २ नवीन जबाबदारया मी हसतच स्वीकारल्या. पुढचा दिवस कसा संपला काही कळलंच नाही.
आता मात्र घरचे वेध लागले. तिचा चेहरा डोळ्यापुढे येऊ लागला. संध्याकाळच्या भर रहदारीतून वेळेत पाळणाघरात पोहोचणं म्हणजे एक दिव्यच होतं. उशीर होऊ लागला तशी माझी घालमेल सुरू झाली.
पाळणाघराच्या रिकाम्या अंगणात वॊचमन काकांबरोबर तोंड पाडून उभी असलेली एकटी ती मला दिसू लागली. उद्यापासून १० मिनिटं लवकरच निघायचं, मी परत एकदा निश्चय केला.

गाडीत बसल्या बसल्या तिने हुकूम सोडला, "ए घरी नाही ग जायचं... मला फ़िरायचंय तुझ्याबरोबर. आपण मज्जा करू. घरी गेलं की तू लगेच काम करत बसतेस. मग मला नाही आवडत ते."
झालं, मगाचा तिला भेटण्याआधीचा तो माझा दाटलेपणा कुठे गायबच झाला. "घरी चला, रविवारी बसू फ़िरत." मी दामटून तिला घरी आणलं.
घरात आल्या आल्या तिने माझ्यासाठी आणलेल्या गंमती दाखवायला सुरुवात केली. चॊकोलेटची चांदी, एक-दोन दगड, पाळणाघराच्या वाळूत सापडलेल्या बिया, सगळा खजिना तिनं माझ्यासमोर रिकामा केला. तोंडावर कुबेराचं धन लुटून आणल्याचा अविर्भाव. "पाहिलंस तुझ्यासाठी आहे." मी मोठ्या कृतद्न्यतेने पाहिले. "Thank you, मला इतक्या छान गंमती कधीच कोणी आणल्या नव्हत्या!... बरं आता homework करुयात का?"
पुढच्या एक-दिड तासात थोडं गोडीनं - थोडं रागावून अभ्यास घेणं, धाक दाखवणं, वळण लावणं, जेवू घालणं अशी सगळी कामं मी efficiently उरकली. तिला T.V. पुढे बसवलं आणि माझा conference call चालू झाला. पण आज तिला T.V. नकोच होता. मग माझा फोनवर mute-unmute चा खेळ चालू झाला. तिला मध्येच येऊन काही सांगायचं होतं, स्वत: काढलेली चित्र दाखवायची होती. पण तिला कळलं बहुतेक की आईला आत्ताही वेळ नाही. माझा पुढचा call शांतपणे पार पडला.
तोवर ती पेंगुळली होती. बाजूला मगाची चित्रं, थोडे खडू पडले होते. माझ्यासाठी आणलेल्या टिकल्या, चांदया मी हरवू नये म्हणून एका डबीत भरून ती डबी माझ्या बॆगेत टाकली होती.
मी तिला जवळ घेतलं. अतिशय आसुसून ती माझ्या कुशीत शिरली. तिच्या चिमुकल्या हातांनी तिनं मला घट्ट मिठी मारली. माझ्या डोळ्यातून गरम पाणी तिच्या केसात पडलं. स्वत:चं आवडतं काम करायची धडपड, त्यापायी होणारी दगदग,तिची दिवसातून १० वेळा तरी होणारी आठवण, सतत सोबत करणारी काळजी आणि अपराधीपणा, सगळं अगदी साचून आलं.
बास. फ़ार झालं. आता ब्रेक घ्यायचा, आणि फ़क्त तिला वेळ दयायचा. हीच तर वर्ष आहेत. नंतर कदाचित तिला माझी गरजही उरणार नाही. बास... आता हा प्रोजेक्ट संपला की सांगून टाकायचं. मी परत एकदा ठरवलं... नेहमीप्रमाणेच.
मग अपराधीपणा जरा कमी झाला. पुढच्या दिवशीच्या कामांच्या विचारात मन बुडून गेलं. कधी डोळा लागला कळलंच नाही. जाग आली तेव्हा दुसरा दिवस सुरू झाला होता.

फडणीसवाडा

2010-05-10T16:32:00.005+05:30

त्या मोकळ्या जागेच्या एका बाजूला फडणीसवाडा, तर दुसरया बाजूला मातीची जुनी दोन घरं होती. कुठलं घर असेल बरं यातलं? मला सांगितलंय त्याप्रमाणे इथेच असायला हवं.

मी माझ्या वडिलांच्या जन्मगावात त्यांच्या बालपणीच्या खूणा शोधत होते. खूप उत्साह, एक वेगळीच उत्सुकता जाणवत होती. सकाळच्या साडेसहा-सातला आता विचारावं तरी कोणाला? समोरच्या मातीच्या घराशी झाडत असलेली एक बाई विचारावं तर लगेच आतही गेली. बाजूच्या झाडाची फुलं तोडत असलेल्या एका वृद्दालाच मग आजोबांच्या नावाचा संदर्भ सांगितला

- माहितीये का हो तुम्हाला त्यांचं घर? इथेच कुठे होतं असं कळलं!

डोळे बारीक करून त्यांनी माझ्याकडे पाहिलं
- ते संघवाले ना? माहिती की, ते तिथंच तर होतं. पण आता जे घर दिसतंय ते आधिचं त्यांचं पाडून बांधलेलं.

मला वाईटच वाटलं घर बघायला नाही मिळालं म्हणून! पण म्हणलं जागा तर कळली.

- आधी आम्ही इथेच खेळायचो, शाखा भरायची याच मोकळ्या जागेत. माणूस केवळ देशसेवेला वाहिलेला, सगळ्यांना मदत करणारा.

भरभरून बोलताना अचानक थांबले, कपाळाशी आडवा हात धरून म्हणाले
- अगं पण तू कोण? विचारत आलीस बरी ती!

- मी नात त्यांची.

- होय! छाप बाकी शेम आहे हां!

परिचयाचं हे वाक्य ऐकून मला हसूच आलं.
- तुम्ही कुठे राहायला?

- हा बाजूचा आहे ना, तो फडणीसवाडा. आमचाच तो! समोरच्या त्या मोठया, जुन्या-पुराण्या वाडयाकडे बोट दाखवून ते म्हणाले.

- १५० वर्षांच्याही वर होऊन गेलीत. आमचे पूर्वज इथल्या महाराजांच्या पदरी होते. त्यांनीच हा वाडा बांधून दिला. तो लांबचा दगडी हौद आहे ना तिथपावॆतॊ आमचा वाडा पसरलाय. हा वड पाहिलास? आम्हा कोणालाच माहीत नाही तो किती जुना आहे.

आपल्या पारंब्यांचा भार, कोण जाणे कधीपासून, कडेच्या ओढ्यातून सोडून बसलेला तो प्रचंड धीर-गंभीर वड, एखादा पूर्वजच जणू.

वाडयाचा तो भला मोठा लाकडी दरवाजा, त्याच्या त्या कधीकाळच्या चमकत्या पण आता काळवंडलेल्या पितळी कडया.
- आता हा दरवाजा बंदच असतो. आधीच्या आमच्या एका पिढीतल्या मुंजीत म्हणे या दरवाजातून हत्ती आत आणला होता. आता कोण यायचंय हो! हे छोटं दार वापरात असलं तरी पुरे. आणि या बघ इथे या दोन देवडया. पूर्वी आमचे पूर्वज महाराजांच्या पदरी असताना इथे भालदार-चोपदार असायचे.

वाडयातून आत आल्या-आल्या डोळ्यात भरत होतं ते त्याचं प्रशस्तपण, खानदानी सौंदर्य! मोठया काळ्या दगडांचं, ते पाचखणी आणि ३ मजली बांधकाम, मध्ये मोठा चौक, चार पायरया चढल्यावर मोठी ऒटी, तीवरचा कडीपाटाचा प्रशस्त झोका, एकीतून दूसरया खोलीला जोडणारया, गत-समृद्धीच्या अशा कितीतरी खुणा. ओट्यानंतर मधलं घर, डोळ्यात बोट घातलं तरी कळणार नाही इतकी अंधारी बाळंतिणीची खोली, भलं-मोठ्ठं अंगण. अंगणाच्या बाजूलाच प्रशस्त न्हाणी. आपल्या आजच्या "बाथरूम" च्या ४ पट तरी मोठी. अंगणाच्या भिंतीच्या कडेंनी पाणी वाहून जायची दगडी पन्हळींची व्यवस्था. सगळ्या वाडयाचं सांडपाणी त्यातून लांबच्या ओढ्यात सोडण्याची अगदी विचारपूर्वक सोय केलेली.
पण आता सगळ्यावरच एक जुनाट थर साठलेला!

- काका, काय सुरेख झाडं लावलीयेत हो!

- अगं फार आवड आम्हाला, आधी तर खूप होती. आताशा जमत नाही नीट करायला. एक एक करून गेली मग बरीचशी.

मागच्या अंगणाच्या कडेने ओळीनं पण आता बंद असलेल्या खोल्या होत्या. बरीचशी पडझड पण झालेली.
- आता कोणीच नाही या खोल्यातून. आधी कसं भरलं घर होतं अगदी. आता या पडक्या खोल्यांची दुरुस्ती तरी किती करणार आणि इथे राहणार तरी कोण?

बाहेरच्या ओट्यावर खूप आधी एक कारंजं होतं. आता लिंपलेलं ते. ते कारंजं पण एक कमाल कल्पना होती. वाडयाच्या पहिल्या मजल्यावर एक पितळी भांडं होतं, त्यात पाणी टाकलं की ओट्यावरच्या या कारंज्यातून फवारॆ याय़चॆ.
बाहेर ओट्यावर जुनी चित्रं, फोटो लावले होते. त्या चित्रातले रंग अजूनही ताजे वाटत होते. अतिशय जुन्या काळातले, त्यावेळच्या वेषातले ते फोटो एका वेगळ्याच विश्वात नेत होते. आजोबा फोटोतल्या व्यक्ती, त्यावेळ्ची परिस्थिती याबद्दल सांगताना अगदी रंगून गेले होते. त्यांच्या पूर्वजांची, फोटो नव्हते तेव्हांची चित्रे, आणि त्यांच्या आई-वडिल, आजी-आजोबांचे फोटो, त्यांचा स्वत:चा मुंजीतला फोटो...

- हा बघ मी, माझा भाऊ आणि ही माझी मावशी. बालविधवा आहे. आमच्या आई-वडिलांनी तिला नंतरचे हाल टाळायला म्हणून स्वत:बरोबर आणलं, शिकवलं. अनेक सन्मान घेत मुख्याध्यापक म्हणून मावशी निवृत्त झाली. आत्ता मागे होती ना तीच ती. ८५ ची आहे आता.

रमून गेले होते ते अगदी.

- पण आता काय आहे की कोणालाच हे फोटो घरी नको असतात. मग टाकतात आणून इकडे. आम्ही म्हातारा-म्हातारी बसलोय संभाळत हॆ सगळं! तो वरचा पडका मजला पाहिलास? वापरात राहावं म्हणून एकांना शिकवणीचे वर्ग चालवायला दिला. कसलं काय... वाट लावली सगळी. बघ, बाकडी पडलीत अजून. सगळी धूळ आणि कबाडी.

- मग काही दुरुस्ती?

माझं वाक्य पूर्ण व्हायच्या आतच निश्वासून ते म्हणाले...
- भाऊबंदकी... सगळीजणं आता पांगली, काम-उद्योगासाठी पुण्या-मुंबईककडे गेली, ती तिकडेच स्थायीक झाली. आता कोणी या वाड्याच्या दुरुस्तीला पैसे दयायला तयार नाही. त्यांचंही बरोबर आहे म्हणा. म्हणतात, तुम्ही तरी काय करताय, विका आता हा पडका वाडा, जागा डॆवलप करा, आमचा वाटा आम्हाला द्या. आपण सगळेच मोकळे. बरं जुन्या जतनाला सरकारी मदतही नाही. वाईट वाटतं, हे सगळं पाडायचं, आपल्याच हातांनी मिटवायचं म्हणजे. नवं बांधून पैसा मिळेल, धडधाकट घरही मिळेल, पण ही वाडयाची शान त्यात असणार आहे का? पण मग मी तरी किती तगवणार हे सगळं? मला एकट्याला नाही जमत. इच्छा लाख आहे पण तेवढी शक्ती नाही, सत्ता नाही आणि पैसाही नाही. आता राहतो तो भाग तगवलाय लाकडी पटट्या ठोकून, पण ते तरी किती टिकणार आहे असं? तात्पुरती डागडूजी आपली.

१५० वर्षांहून जास्त काळाचा भार घेउन उभ्या असलेल्या त्या लाकडी तुळया खरंच खूप वाकल्या होत्या.

- हे फ़िल्मवाले शुटींगला वाडा मागतात, वाटलं तेवढंच उत्पन्न. पण ते हवा तेवढाच भाग दुरुस्त करतात. हा आमचा एवढा सुरेख पितळी फुलांचा झोका ... त्याचा तेवढा शुटींगमधे दिसणारा कोपराच पॊलिश करतात. काम झालं, पसारा टाकला की गेले. मग आता मीपण त्या लोकांना वाडा देतच नाही शुटींगला.

वाडा दाखवण्य़ाचा त्यांचा उत्साह आता थंडावला होता. मलाही काय बोलावं सुचॆना. आजी दाराशी येऊन थांबल्या होत्या, चहा-नाश्त्याचा आग्रह करायला.

- साखरच दया फक्त हातावर थोडी,
मी हसून म्हणले.

आजींनी कुंकू लावलं. मी दोघांनाही वाकून नमस्कार केला.

आजोबा म्हणाले - तुमच्या पिढीतलं कोणी अजून विचारतंय, माझं या वाडयाचं कौतुक एवढं ऐकून घेतंय, बरं वाटलं. नाहीतर कोण येतंय इथे!

मघाच्या लाकडी दारापर्यन्त सोडायला आले ते.

- ये हो परत. पण तेव्हा इथे हा वाडा नसेलही कदाचित!

बालप्रश्न

2009-03-17T12:47:00.007+05:30

रात्री झोपायच्या आधीचा गोष्टींचा कार्यक्रम रंगात आला होता. एका छानशा पुस्तकातल्या गोष्टी वाचून त्याला कळेलसं रूप देउन मी कृष्णाला सांगत होते. म्हणजे माझ्या साडेचार वर्षांच्या मुलीला. दिवसभर बाहेर असणारया आम्ही तिच्यासाठी रोज करण्याच्या गोष्टींतली ही एक.
तर त्यातल्या आपल्या सहा मुलांना एकटीने वाढवणारया आईची गोष्ट ऐकून अचानकच कृष्णा मला म्हणाली, "आई तू आणि बाबा पण एकदा म्हातारे होणार ना?"
"हो, का गं?"
"आणि मग तुम्ही star पण होणार?"
"अगं किती विचार करतेस राणी. चल मी तुला एक जोक सांगते."
"पण सांग ना आई? असंच असतं ना?"
आणि मग मी काही बोलायच्या आतच माझ्याकडे एकटक बघत ती मला म्हणाली,
"आई मग मी एकटीच राहणार का ग?"
मला पोटात मोठा खड्डा जाणवला. माझ्या मनात अधूनमधून उठणारा विचार शब्दात माझ्यासमोर आला होता. आमच्या तिघांच्याच घरात, रात्रीच्या शांत वेळेत, आम्हा मायलेकीतला संवाद खूप अस्वस्थ करणारा होता. तिच्या वयापेक्षा खूप जास्त एकचित्ततेनं ती माझ्याकडे पाहात होती. तिच्याकडे पाहताना मला जाणवलं की ही वेळ काही खोटं सांगून मारून नेण्याची नव्हती. मला याआधी इतकं शब्दरहित कधीचं वाटलं नव्हतं. पण उत्तर देण्यात उशीर करून चालणार नव्हता. नाहीतर मी तिचा विश्वास गमावला असता.
मी मनातले सगळे विचार बाजूला केले. चित्त पूर्ण एकाग्र केलं, माझ्या मनाचा सगळा सच्चेपणा आणि आत्मविश्वास एकवटला आणि तिला म्हणलं, "नाही गं बाळा, तू कध्धीच एकटी नसणार. तू मोठ्ठी होशील, खूप शिकून माझ्यासारखी office ला जाशील. आणि तुझ्याबरोबर तुझा नवरा असेल, तुला छोटी-छोटी बाळं होतील."
माझा सच्चेपणा माझ्या डोळ्यातून तिच्यापर्यंत पोहोचला. तिच्या डोळ्यातली एकटेपणाची भिती कमी झाली. आता तिथे उत्सुकता होती.
ती मला म्हणाली, "२-३ बाळं?"
मला थोडं हसू आलं. "हो."
"कुणाच्या पोटातून बाहेर येणार? माझ्या नवरयाच्या?"
"नाही गं बाळा. बाळं ना फ़क्त girls च्याच पोटातून बाहेर येउ शकतात. आणि मग ते दोघं आई बाबा आपल्या बाळावर खूप प्रेम करतात."
"आई, मग मी तेव्हा एक puppy पण आणणार."
मला हसू आलं, आत्ता जे नाही ते सगळं तिला तिच्या राज्यात करायचं होतं.
"आणि अगं आपला दादू, मुक्ताताई, ओमभय्या सगळे असतीलच की तुझ्याबरोबर."
परिचयातली आत्ये-मामे भावंडांची नावं ऐकून तिचा चेहरा काय फ़ुलून आला. खोडकर होऊन डोळे अगदी बोलू लागले.
"आणि आई शुभंकर दादा पण, मला तो खूप आवडतो."
"हो, खरंच की!" आता सगळ्या शंकांचं समाधान होऊन, आश्वस्त होऊन ती माझ्या कुशीत शिरली. तिच्या केसांचा वास घेत मी थोड्या वेळ शांत पडून राहिले.
"अगं आणि आपल्या सर्वांवर लक्ष ठेवणारा बाप्पा असतोच की. तो तुला कधीच एकटं पडून देणार नाही. हो की नाही?"
मी बहुतेक मलाच समजवत होते. कारण माझी चिमणी तर निवांत होऊन केव्हाच झोपून गेली होती.

MRI - एक अनुभव

2007-03-15T16:12:00.000+05:30

अतिचुंबकीय क्षेत्र ...
Consulting मधल्या त्या वाईट शक्यतांचं ओझं ... उलट-सुलट विचार...
सूचना ...
हलू नका, शांत पडून राहा,
थुंकी गिळण्याचीही हालचाल नको.
Angio आहे ... चक्कर येईल असं वाटेल.
मशीनचा आवाज येइल तर घाबरू नका.
काही वाटलं तर हातात हा सिग्नल आहे ... तो दाबा.
आणि ४५ मिनिटं लागतील. हललात तर अधिक.

हूं...
मी अजूनही विचारात... काय निघेल... काय झालं असेल...?

बापरे! काय हा आवाज!
कानात घुमतोय अगदी... डोक्यात जातोय.
घूं............घूं............

आवाज वाढतोय, लय बदलतीये...
असं वाटतंय की मी एका मोठ्या चक्रात बसलीये.
मला नाही आवडत चक्रात बसायला...
परवा त्या Funland मध्ये पण काय भिती वाटली. हसले मला सगळॆ.

उंच ... आणि उंचावरून अचानक खाली सोडून देतंय कोणीतरी.
असह्य आहे हे... गरगर... गरगर...
दाबू का हा सिग्नल?

किती वेळ झाला असेल?
१५ मिनिटं ... १० मिनिटं ... का ५ च?
अरे देवा! काही कळत नाहीये... हा वेळ का संपत नाहीये...

आवाज बदलला का?
वेगळं Cycle ...वेगळा आवाज...वेगळी लय.

माझा श्वास आत .. बाहेर.
आमचे योगाचे मास्तर म्हणतात तसं...
सावकाश श्वास घ्या...पूर्ण घ्या ... सावकाश, पूर्ण सोडा.
Inhalation ... complete exhalation

हे मशिन, ही थंडगार खोली, हे जग ... सगळं माझ्याभोवती फ़िरतंय. एका लयीत..
पण मी ठरवते ... मला चक्कर येणार नाही, मी ताठ उभी राहणार आहे.
फ़िरेना का हे चक्र...मी मात्र शांत, निश्चल.
...श्वासावर लक्ष केंद्रित करा, बाकी विचार आपोआप जातील.
हे आमचे योगाचे मास्तर सारखे कुठुन येतायत?

श्वास आत...बाहेर...
कायकाय आठ्वतंय...दिसतंय... चलतचित्रांसारखं.
माझं घर, झाडं, सुहास, कृष्णा, तिचे हात, आई...
थोडं अजून मागे...
मी..स्केचेस...कट्टा...Poster colors...
हात लावून बघू? पण हलायचं नाही! कोणीतरी म्हणतं.

मी या सगळ्यापासून लांब, एकटी.
शांत, संथ श्वास...मशिनच्या आवाजाच्या लयीत.

किती वेळ झालाय कोणास ठाऊक?
वेळेचं भानच नाही!
१..२..३....६०.. एक मिनिट. किती मोठा आहे हा एक मिनिट?
२,३,४,...किती मोजू?
मी घड्याळ आहे का?
हसूच येतं ... पण हसायचं तेही मनात!
टिक ... टिक ... टिक ... टिक ...

ही एक कसलीशी भिती सारखी सतावतीये.
काय असेल? काय होईल?
डॉक्टर म्हणाले, MRI करून बघू, काही असेल तर लगेच कळेल.

परत चित्रं हलतायत. काळी .. पांढरी, मध्येच रंगीत.
अनेक आकार, वेडे-वाकडे, सुंदर-कुरूप.
आकारातून तयार होणारी माणसं. काही माझी ... काही गर्दीतली.
परत तेच चक्र, तेच विचार... तोच आवाज.

किती वेळ झाला?
आई म्हणते, अशावेळी जप करावा. मन शांत होतं.
जय स्वामी समर्थ जय जय ...

कुठल्याशा न संपणारया प्रवासात असल्यासारखं वाटतंय.
जगाचं भान आहेही ... नाहीही.
डोळे उघडावे वाटतायत, पण उघडत नाहीत.
हात हलवावेसे वाटतायत, पण हलत नाहीत.
सुरुवातीच्या सूचना मेंदू तंतोतंत पाळतोय.
मन मात्र अगदी टक्क जागं आहे.
पाहतंय, ऐकतंय, माझ्याकडे बघतंय.

वेळ कसा त्याच्या गतीने चाललाय.
काय बरं गती असेल त्याची? या मशीनच्या आवाजाची?
Inhalation ... exhalation ...

आणि आवाज थांबतात. कोणीतरी काही बटणं दाबतं.
त्या चिंचोळ्या जागेतून बाहेर आल्याचं जाणवतं.
'उघडा डोळे'...'सावकाश'. समोर डॉक्टरांचा चेहरा.
माझा एकटेपणाचा ४५ मिनिटांचा प्रवास संपलेला अस्तो.
मला खूप छान हसू येतं. डॉक्टरही हसून जातात.
त्यांना समजतं सगळं... तसं नेहमीचंच असतं त्यांना ते!

मोठ्ठं होताना

2006-11-08T14:50:00.000+05:30

खरंतर हे लिखाण आहे काही वर्षांपूर्वीचं. जेव्हा मोठं होण्यासाठी अगदी प्रथम घर सोडलं तेव्हाचं!
पण अलीकडे वाचताना लक्षात आलं की मोठ्ठं होण्याच्या या न संपणारया वाटेवर अजूनही असंच वाटतं की...
---------------------------------
असं वाटतं या कोषातून बाहेर पडूच नये कधी
लहान आहे ते लहानच राहावं
आईच्या पदराचा धुवट वास अनुभवत निवांत पडून राहावं...
पोटाशी पाय घेउन,गुरफतून तिच्या मायेत.
पण का बरं मोठं हे प्रत्येकाला व्हावंच लागतं?
आणि मग पंख पसरून घरट्याबाहेर उडायला लागतं?

घरटं सोडावं वाटत तर नाही
आणि नव्या क्षितीजांचे नवे विस्तार त्यांच्याकडेही पाठ करवत नाही.
दूरदेशी उडताना नवे प्रांत माणसे नवी
नवनव्या प्रवाहातून नकळत मिळणारी दिशा नवी.
नव्या दिशेने वाटचाल थोडी अडखळत, धडपडत...
एकदा ठेच लागल्यावर आपलं आपणच सांभाळत

जिथे बोट धरून चालवायला शेजारी कोणीच नसतं...
उचललेलं पाऊल बरोबर आहे?
आपलं आपल्यालाच माहीत नसतं
नेहमी सावलीतूनच चालायची सवय असणारी पाऊलं,
उन्हं लागली तरी माहीत असायचे त्यांना सावल्यांचे पत्ते.
नव्या जागच्या सावल्याही अनोळखी ... परक्या...
मुकाटपणे त्यांना मग सोसावे लागतात चटके.
चटकेच मग अचानक मोठं करून जातात
चारचौघात 'मोठेपणा' बाळगायला शिकवतात.

मोठेपणाचं कवच बाहेर मिरवता येतं
एकटं असताना मात्र आतून वाटत राहातं...
नकोच हे मोठेपण...या जबाबदारया...
हे मोठ्या जगाकडे डोळे उघडून बघणं
आणि दिपलेल्या डोळ्यांनी मोठ्या वर्तूळात फिरणं
नको घ्यायला ऐकून व्यवहाराचं बोलणं
पावलोपावली 'आपल्या' विश्वातलं अंतर वाढत जाणं
कारण परत हे अंतर पार नाही होणार
छोटंसं जग आधीचं आता पलीकडेच राहणार
पण मग परत जावं वाटलं तर काय बरं करायचं
परतीच्या वाटेवर परत मागे फिरायचं?
पण आम्ही धीराचे शिलेदार मागे कसे जाणार...
आम्ही असेच शब्दातनं जूनं विश्व अनुभवणार...
आता आम्ही मोठे झालो म्हणून बालपण संपलं म्हणणार

पाहा आम्ही सहजी एकटे चालू शकतो
एवढं सगळं धीरानं समजून सांगून शकतो-
- स्व:तला आणि दुसरयालाही...
पण या मोठ्या गप्पा मारल्या तरी-

बालपणीच्या गोष्टीतला
शेणामेणाच्या घरट्यातला
चिमणा पक्षी गुणगुणतोच...
का बरं मोठं हे प्रत्येकाला व्हावं लागतं..
आणि मग पंख पसरून घरट्याबाहेर उडायला लागतं...

cookies आणि भिकारी

2006-10-19T12:03:00.000+05:30

काल आम्ही चौघी ऑफिसनंतर दिवाळी शॉपिंगला गेलो होतो.
काहीच नाही आवडलं तसं मी आणि राधिका बाहेर येऊन थांबलो.
तर समोर प्रसिध्द 'cookie man' चा स्टॉल. खाल्ल्या मग. एक cookie रु.२५ फक्त. एकूण १०० रुपयाच्या खाल्ल्या.
मी राधिकाला म्हणलं पण. आईला कळलं तर म्हणेल, १०० रुपयाची बिस्कीटं गं कसली खाता? आहे म्हणून हे असे उधळायचे का? पेक्षा सत्कारणी लावा.

घरी परत येताना गाडी सिग्नलला थांबली. नेहमीसारखी १-२ छोटी पोरं खिडकीच्या काचेवर टकटक करू लागली.
ताई भूक! मीदेखील नेहमीसारखंच दुर्लक्ष केलं. पुढे जा...

रात्री दिवसाचा पाढा वाचताना सुहासला म्हणलं, अरे ते 'cookie man' पुण्यात आलंय, अमूक mall मधे. काय सही cookies आहेत. १०० रुपयाच्या खाल्ल्या.

आणि आजकाल भिकारी पण किती झालेत ना सिग्नलला !

पुस्तकनिष्ठांची मांदियाळी

2006-10-05T18:26:00.000+05:30

आदित्यने मला ह्या खेळात सामील करुन घेतले. खेळाविषयी अधिक माहितीकरिता
http://marathisahitya.blogspot.com/2006/05/blog-post.html

१.सध्या वाचनात असलेले/शेवटचे वाचलेले वा विकत घेतलेले मराठी पुस्तक
~ ‘गोंदवलेकर महाराजांची प्रवचने’ – गोंदवलेकर महाराज

२. वाचले असल्यास त्याबद्द्ल थोडी माहिती.

~ प्रवचनं म्हणलं तर कदाचित तुम्हाला ‘कंटाळवाणं’ काहीतरी असं वाटू शकेल. पण हे पुस्तक प्रवचनापेक्षा खूप अधिक काहीतरी देते जे समजायला, पचायला खूप सोपं असतं. हे पुस्तक रोज एक पान याप्रमाणे वर्षभर वाचून आचरणात आणण्यासाठी आहे. अप्रतिम लेखनशैली, अतिशय सोपी भाषा आणि नित्य व्यवहारातली साधी उदाहरणे यामुळे नामस्मरणासारखा विषयही सहजसुंदर आणि कृतीस उद्युक्त करणारा झाला आहे.

३. अतिशय आवडणारी /प्रभाव पाडणारी ५ पुस्तके.

~ ‘जावे त्यांच्या देशा’ – पु.ल. देशपांडे
~ ‘आहे मनोहर तरी’-सुनिताबाई देशपांडे
~ ‘नॉट विदाउट माय डॉटर’ –
~ ‘विदेश’

४. अद्याप वाचायची आहेत अशी ५ मराठी पुस्तके
~ सगळीच …

५. एका प्रिय पुस्तकाविषयी थोडेसे
~ मला ‘जावे त्यांच्या देशा’ हे पु.लं. चं पुस्तक अतिशय आवडतं. सर्वाधिकवेळा वाचण्याबरोबरच मी हे पुस्तक अनेकदा भेटीदाखलही दिलेलं आहे. हे पुस्तक वाचताना आपण ते प्रत्यक्ष जगतोय असं वाटतं. त्यातली पात्रं आपण जगतो किंवा ती आपल्या सर्वसाधारण माणसाच्या कल्पनेत इतकी फिट्ट बसतात की दोन देशांमधलं अंतर … राजकीय सीमा हे काहीच मध्ये येत नाही. मला वाटतं ... याच गोष्टी या पुस्तकाशी कायमचं बांधून ठेवतात.

ह्या खेळात सहभागी व्हायला मी ह्यांना निमंत्रित करते
अभिजीत बाठे
नंदन

आक्कात्ती

2006-09-17T22:35:00.000+05:30

आज तू नसलेलं तुझंच घर मी आतबाहेर पाहिलं,
आणि परत एकदा जाणवलं...की आता तू नाहीस, परतून येणारही नाहीस.
काही व्यक्ती, काही जागा, त्यांचं आपल्यात असणं,
का आपण त्यांच्यात जगणं, हे इतकं सवयीचं असतं,
की रिकाम्या जागा मनास पटतंच नाहीत
आणि त्या कोणी भराव्यात असं वाटतही नाही.

खरंतर आता आम्ही लहान नाही...
आमच्या मुलांची पणजी होऊन तृप्त झालेल्या तुझ्या आठवणी मात्र खूप जुन्या...
सोमवारातल्या घरात, मधल्या खोलीतल्या, पाटीवरच्या गणितांच्या आणि तुझ्या हातातल्या पट्टीच्या!
मग भाईची आणि माझी धडपड...गणितं सुटायला हवीत. कारण समोर हातात पट्टी धरलेली तू ... आमची आजी!
मग एक दोन पट्ट्या आणि पाटी भरून गणितं झाली की कळवळलेली तू हातावर ५० पैसे दयायचीस आणि मी आणि भाई पार अपोलो टॉकीजच्या कुल्फ़ीवाल्याकडं धूम ठोकायचो.
गणपतीत तर तुला कोण हौस. ढीगभर नातवंडं गोळा करायची, गणपती दाखवण्याची आणि खाऊ-पिऊ घालण्याची.
खरंतर तुला सगळंच फिरून पाहण्याची, उपभोगण्याची फार आवड. आम्हा कॉलेजात जाणारया नातींना तू नेहमी
म्हणायचीस...जरा मलापण न्या गं तुळशीबागेत. नवीन पध्द्त्तीच्या टिकल्या, माळा, पाहायला, फिरायला.
पण आम्ही आमच्याच तालात...धुंदीत!
कधी म्हणायचीस, अगं आवरा जरा...पावडर कुंकू करावं...मुलीच्या जातीनं कसं नीट-नेटकं राहावं.
हे काय राहाणं? केसांना तेलाचा हात नाही...फ़िरतात गावभर तशाच. जरा ये एक दिवस,खसखसून न्हायला घालते.

दिवाळी आली की तुझी कोण गडबड. माझ्या दारात रांगोळी काढा गं...रंग भरा गं...
दारात खुर्ची टाकून पाहात बसायचीस. पण आम्ही हळूच सटकायचो...काहीतरी थातूर-मातूर कारणं काढून.
मग बोलणी...काय पोरी आहेत...आगाऊ नुस्त्या...जरा चार बोटं काढतील तर ... पण नाही!
हे ऐकायला आम्ही जागेवर तर हवं!
पण हेच नमस्काराला मात्र पुढे...हात पसरून! तेव्हा मात्र हातावर पैसे ठेवणारी, कानशिलावर मायेची बोटं मोडणारी, आणि आवर्जून सगळ्यांची, अगदी घरादारासकट द्र्ष्ट काढणारी....ती तूच...आमची आजी.

... पण आताशा फार थकली होतीस गं.
आम्हा सर्वांची लग्नं, संसार, मुलंबाळं, आमच्या तारुण्याच्या जोमात तुमची झपाट्यानं सुरकुतणारी पिढी आम्हाला 'दिसायची' तर खरं...पण 'लक्ष' दयायला वेळ नाही व्हायचा.
आम्ही आमच्यातच मग्न. आमचा जॉब, आमची कामं, आमची घरं ... परदेश वारया...
तुला मात्र कोण अभिमान...नातवंडांचा, सुना-जावयांचा. येणारया-जाणारयाला कौतुकानं सांगायचीस...फारिनला जाऊन आलीये. आणि मग कोपरयात घेऊन मला हळूच विचारायचीस ... कागं, पगार तर बरा मिळतो ना...?

संध्याकाळ झाली की तू थांबत-थांबत का होईना २ जिने चढणार, आणि पणतवंडांच्यात येऊन बसणार. भेटलं की ओरडणार, भेटायला येऊ नका...आम्ही वर गेलो की मग या!!
पण आमच्या व्यापात आम्ही गर्क. तू मात्र परत परत म्हणायचीस ... अगं भेटा गं. जरा आलं की ५ मिनिटं तरी.
मग आम्ही कधीतरी ५ मिनिटं तोंड दाखवायला यायचो. म्हणायचीस, बास आता... जागा रिकामी करायला हवी ... तर आम्ही हसण्यावारी न्यायचो.

पण दवाखान्यात तुला पाहिलं आणि मनचं हललं गं! कमालीचं थकलेलं शरीर आणि जाणिवेच्या अलीकडं-पलीकडं घोटाळणारं तुझं मन!
चिऊ-काऊच्या घासासारखं बोलण्यात गुंगवून तुला बळेच भरवताना जाणवली ती तुझी अनिच्छा, तुझ्या वेदना, आणि एक अलिप्तता...?

... आणि मग २-३ दिवसात समजलं की तू नाहीस.

दु:खाच्यावर पश्चात्तापाची भावना मन व्यापून गेली.

आज तू नसलेल्या तुझ्या घरात प्रत्येक गोष्ट पोरकी वाटली.
तुझी पुस्तकं ... तुझे देव... रांगेत मांडलेले तुझे जिवा-भावाचे पितळी डबे आणि तुला मीच रंगवून दिलेला मोठा श्रीकृष्णही!

तुझ्या नावाच्या दिव्याजवळ तास-दोन तास बसताना वाटलं ... हा वेळ तेव्हा झाला असता तर ...? कारण तुला आमचा फक्त वेळच तर हवा होता!!

आंबा

2006-05-05T14:41:00.000+05:30

आंबा म्हणलं की आठवतो तो त्याचा मऊसूद केशरी रंग ... स्वत:तच मग्न असलेला त्याचा आकार ... आणि उन्हाळा संपला तरी वर्षभर मागे रेंगाळणारी ती सुगंधीत चव.

एप्रिल महिन्याच्या तोंडाशी बाजारात जावं. तो चिरपरिचीत गोड वास हळूहळू वातावरणात भरू पाहात असतो.
'कसा दिला...?'
'काय फळ आहे पाहा तर खरं...'
'अस्सल रत्नागिरी आहे ताई ... '
'खराब निघाला तर तस्सा परत आणीन ...'
असे नेहमीचेच ठेवणीतले संवाद कानावर पडायला लागतात. आणि जशी काही बाजारात द्वाही फ़िरते...'आंबा आला'.

उन्हाचा कडाका वाढतो. मुलांचे परीक्षांचे निकाल लागून कानात वारं घुसल्यासारखं त्यांचं हुंदडणं सुरू होतं. घराघरात कुठे कोठीच्या खोलीत, तर कुठे खाटेखाली पोतं पांघरून गुपचूप एका रांगेत मांडलेले आंबे बाळगोपाळांना खुणावू लागतात. मग कुठे आईचा डोळा चुकवून, दुपारी सगळे झोपल्यावर आंबा पळवून खाण्याचे उद्योग सुरू होतात.
खरंतर आंबा म्हणलं की त्याच्याशी जोडलेल्या बालपणीच्या अशा कितीतरी आठवणी ताज्या होतात.

मला आठवतं ... आमच्या प्राथमिक शाळकरी दिवसात आंबा म्हणलं तर आमची आई रायवळ, गोटीच आणायची. जास्तीत जास्त ऎश म्हणजे पायरी. हापूस हा क्वचितच मिळायचा ... आणि तोही पाहुण्यांच्या निमित्तानं.

उन्हाळ्याची सुट्टी पडली आणि आंब्यांचा मोसम सुरु झाला की मी आणि भाऊ आमची अगदी गडबड सुरू व्हायची.
'आई ... आंबे कधी आणायचे? गल्लीत अमक्याकडे आणलेपण...'
शेवटी आमच्या रोजच्या कटकटीला वैतागून आई एकदाची म्हणायची, 'चला आणूया.'

तर तो सोन्याचा ... नव्हे आंब्याचा दिवस एकदाचा उगवायचा. सकाळी १० ते १०-३० ला बागेकडे भरणारया बाजारात जायला मी आणि भाऊ तयार व्हायचो. अशावेळी गल्लीतले खेळ, बाकी कुठलीही आमिषं, आणि मुख्य म्हणजे आपापसातली भांडणं सारं विसरून एकजुटीनं आम्ही दोघं सर्वतोपरी आईला मदत करायचो. एकजण घरातली शक्य तेवढी मोठी पिशवी शोधून तर दुसरा आईला 'पुरेसे पैसे घेतलेत ना...' वगैरे खात्री करत, आईला पूर्ण भाव देत बाजारात जायचो. आईपण या दिवसात आमच्याकडून सुट्टीतला अभ्यास, आपापले कप्पे आवरणं, वगैरे कामं करून घ्यायची.

बाजारात पोहोचलं की खरी धमाल सुरू व्हायची. आई आधी भाजीपासून सुरुवात करायची. एरवी आम्ही कितीही कटकट केली असती तरी आत्ता आमचे हात दगडाखाली असतात...करणार काय? एक डोळा आंब्यांच्या गाड्यांकडे ठेवून आम्ही भाजीखरेदी करणारया आईच्या मागे-मागे फिरायचो. एरवी गर्दीत आम्ही हरवू याची काळजी घेणारया आईला आज आम्ही तिची पाठ सोडणार नाही याची अगदी खात्री असायची.
तोवर गल्लीतलं कोणी दोस्त मंडळ आपल्या आयांबरोबर जर भेटलं तर भाऊ त्यांना तत्परतेनं सांगायचा 'आम्ही आंबे घ्यायला आलोय.' तेवढ्यात मी पण २-३ गाड्यांवर आगाऊपणाने भाव विचारून यायची. म्हणजे काय...नंतर आईचा वेळ जायला नको.
शेवटी एकदाचं भाव करणं चालू व्हायचं. आईच्या द्रुष्टीनं सगळेच आंबेवाले भाव जास्त सांगत असायचे. तर आम्हाला वाटायचं - काय ही आई? एवढं स्वस्त कोणी देईल का?
'आई, अगं घे ना...किती कमी करतोय तो...' आम्ही
'तुम्ही गप्प बसा...पुढे बघू...मधे-मधे बोलू नका' - आई
आम्हाला कळायचं नाही की अजून हिला स्वस्त कोण देणार आहे? मनातून धाकधूक पण वाटायची की आईनं नाहीच आंबे घेतले तर...
शेवटी एकदाचे तिला हव्या त्या भावात ती आंबे मिळवायचीच. माझी आणि भावाची आता ती टोपली उचलण्याची धावपळ चालू व्हायची. आम्हा दोघांना बाजूला सारून शेवटी ते ओझं आईच उचलायची. आम्ही महाराजांच्या भालदार-चोपदारा सारखे पुढे-मागे.

तर असे एकदाचे आमच्या घरात आंबे यायचे. धाकटा भाऊ लगेच खायच्या तयारीत.
'दम धर ... देवाला ठेऊंदे आधी...' आई.
मग देवाला दिवा लावणं ... आंबा ठेवणं ... हात जोडणं ...
'जोडा हात ... लक्ष कुठयं?' आई.

आंब्याचा रस काढणं हादेखील एक मोठासा कार्यक्रमच असायचा.
मला आठवतं सुट्टीला गावी आजीकडे गेलं की मामा पोत्यातून शेकड्यावर आंबे आणायचा. आजी मोठ्ठ्सं पातेलं समोर घेऊन आंबे पिळायला बसायची. आम्ही मामे-मावस भावंडं तिच्याभोवती गोलाकार बसायचो. आंब्याचा रस काढला की त्याची कोय आजी एकेकाला चोखायला दयायची. आम्ही सगळीजणं अक्षरश: आशाळभूतासारखं आपल्याला कोय कधी मिळणार याची वाट बघत बसायचो.
दुपारी भरपूर रस ओरपून, परत संध्याकाळचं ओटीवर बसून गोटी आंबे चोखणं आणि साली पलीकडच्या वाड्यात फेकणं अशी सगळी रसाळ सुट्टी असायची. पण तरीही आजी रस काढताना त्या कोयींमध्ये मात्र जीव अडकायचाच.

आता बाजारात आंबा आला की लगेच घरात टेबलवर पण येतो. रायवळ, गोटी सोडा, पायरीपण आणला जात नाही. हापूस शिवाय आमचं जसं पानच हालत नाही.

तरीही दरवर्षी पहिला आंबा आणला की आठवणीतला हा आंबा नव्यानं मोहोरतो. आपल्या बाळांना आंबा चाखवताना बालपणीतला हा आंबा हळूच खुणावतो. भाऊ आठवणीनं फोनवर विचारतो 'ताई, किती भांडायचो गं आपण ... चोरून खायचो आंबा ... आठवतं का?'
बालपणातला तो रायवळ ... ते चोखताना कोपरयापर्यंत गेलेले ओघळ ... आम्हाला 'आंब्यावर बसलेत अगदी' म्हणून ओरडणारी आई ... आठवणीतला तो आंबा अधिक मधूर वाटतो. वर्षागणिक त्याची रसाळ गोडी जशी वाढतच जाते.

क्षण

2006-02-28T21:51:00.000+05:30

घट्ट मिटल्या मुठीमधले काही क्षण वेचलेले
काही निसटले, सांडलेले, दूर मागे राहिलेले

'अभिनव'च्या रंगांमधले कुंचल्यातून आकारणारे
कपांवरच्या वाफेवरती शब्दांसवे तरंगणारे

कल्पनांच्या वाटेवरचे सृजनोत्सवात जागलेले
मोरपंखी दिवसांमधले मैत्रच होऊन राहिलेले

काही क्षण हातावरच्या मेंदीत रंगून गेलेले
अक्षतांसवे उधळताना हिरवे हिरवे किणकिणले

मिळून पाहिल्या स्वप्नांचे, संकल्पांचे, आकांक्षांचे
कष्टसाध्य आनंदाचे घामामधूनी ओथंबले

आस लावूनी वाट पाहिली ते क्षण माझ्या कुशीत फुलले
दिसामाशी जे मोठे होऊन आनंदाचे निधान झाले

चिऊकाऊच्या गोष्टींमधले चांदोबाच्या वाडीमधले
चिमण्या बोलांमध्ये गुंतूनी माझ्या घरटी विसावले

मागे पाहता वळूनी कैकदा वाटे क्षण ते पकडावे
बंद मखमली पेटीमध्ये हळूच जपावे सजवावे

येतील क्षण संघर्षाचे, थकलेले, गेले दमूनी
पेटीतल्या या क्षण ठेव्यांची करूनी मग ती संजीवनी
अनुभवल्या त्या पूर्वक्षणांची परतूनी जादू अनुभवावी
थकलेल्या तनूमनास व्यापून नवी उभारी मिळवावी...

बालसंगोपनाचे तीन प्रसंग

2006-02-15T11:26:00.000+05:30

कृष्णा आणि यश दिवसभर एकत्रच असतात ... आजीकडे.
यश म्हणजे माझा भाचा .. वय वर्षं तीन
आणि कृष्णा म्हणजे माझी कन्या .. वय वर्षं दीड.
यशला रामायण अगदी तोंडपाठ आहे. म्हणजे जर त्याला कोणीही राम या विषयावर 'चावी' मारली तर त्याची लगेचच टकळी चालू होते. त्याच्या या खेळात घरातल्या सगळ्यांनाच विविध भूमिका निभवायला लागतात.
म्हणजे तो कायम 'राम'च असतो आणि बाकीचे त्याच्या इच्छेनुसार लक्ष्मण, सीता, सुग्रीव, वाली, हनुमान अगदी रावण, त्राटीका आणि शूर्पणखा सुध्दा.
तर परवा काय झालं ... एकत्र खेळताना यशनं जोरात कृष्णाच्या नाकाखाली बोट घासलं. सुरीनं कापावं तसं. आणि तो पडद्यामागं जाऊन लपला. कृष्णा नाक धरून आजीकडे गेली आणि तिचा पदर ओढून सांगू लागली, 'दादा..बाऊ...'
आपल्या नातवंडांच्या गुणांशी चांगलीच परिचीत असलेली आजी आधी यशला शोधू लागली.
पडद्यामागच्या यशला पुढे घेत म्हणाली, 'काय रे काय केलंस तिला?'
'काही नाही गं' .. यश.
'खरं सांग यश .. काय केलंस ..?' .. आजी.
'अगं आजी .. मी ना शूर्पणखेचं नाकच कापलं' .. यश.
यापुढं बोलण्यासारखं असं आजीकडं काहीच नव्हतं.

-------------------------------

रोज सकाळी आमचा आणि कृष्णाचा ठरलेला कार्यक्रम असतो.
'दातु' घासणे, मग गरम पाणी पिणे आणि मग ४-५ मनुका खाणे. तर आज हे सर्व पार पडल्यावर खाऊ खायची वेळ झाली. मला आपलं वाटलं की खाऊमध्ये शिरा आहे तर जरा देवाला नैवेद्य दाखवावा.
खाऊचा वास लागून कृष्णाबाई वाटी-चमचा घेउन तयारीतच उभ्या होत्या. तिची ओट्याशी उभं राहून, टाचा उंच करकरून हाताशी काही लागतंय का याची धडपड चालू होती.
कसंबसं रोखून मी तिला म्हणलं, 'आधी बाप्पाला देउयात का?'
झालं. ही माझ्यापुढे .. थेट देवापुढे हजर.
मी नैवेद्याची वाटी भरून तिथवर जाईपर्यंत हीनं आमचा मोठा बाळकृष्ण बाहेर काढला होता. त्याच्या मोठ्या आकारामुळे तो तिचा अधीक आवडता देव आहे. तर तिच्या दातांचा छोटासा ब्रश घेउन ती जोरात बाळकृष्णाला घासत होती. एकीकडे तोंडानं बडबड चालूच होती. 'दातु..बाप्पा..दातु'. मला कळेना की आता देवांचे ते हाल पाहून ओरडावं की खाऊ खायच्या आधी त्यांनी दात घासावेत हा आग्रह धरला म्हणून कौतुक करावं !
मी विचार केला ... असूंदे, देवांचे दात तरी कोण घासणार?

-------------------------------

मी आणि कृष्णा संध्याकाळ्च्या भाजी आणायला जवळच्याच मार्केटमध्ये गेलो होतो. खाली सोडलं तर ही भाज्या उपसते म्हणून मी तिला कडेवर घेतलं होतं.
माझ्या एका बाजूला एक वयस्कर बाई तर दुसरया बाजूला एक छानशी जीन्स आणि रंगीत टॉप घातलेली कॉलेज गर्ल खरेदी करत होत्या.
त्या मुलीनं कृष्णाला 'hi' म्हणलं आणि ती भाजी घ्यायला खाली वाकली. तिच्या modern वेषभूषेमुळे वाकल्यावर तिची पाठ दिसू लागली. झालं. कृष्णाचं लक्ष तिकडे गेलं आणि ती टाळ्या पिटत म्हणायला लागली, 'ढेरी पम पम...ढेरी पम पम'. काय झालयं ते पटकन माझ्या लक्षात आलं. मला वाटलं की आता मी इथून गायबच होईन तर बरं.
माझ्या शेजारच्या आजी गालातल्या गालात हसू लागल्या. भाजीवाली हसत-हसत मला म्हणाली ... लेकरूच हाये.आसूंदेत.
मी अत्यंत दिलगिरीनं त्या मुलीकडं पाहिलं तर ती चक्क हसत होती. टाळ्या वाजवणारया कृष्णाला पाहून ती म्हणाली ... she is so sweet.

तिला मराठीच कळत नव्हतं !

रविवार ... मी .. आणि .. माझी लेक

2006-01-27T22:46:00.000+05:30

रविवार. घरात आम्ही दोघीच .. मी आणि कृष्णा. कृष्णा म्हणजे माझी दीड वर्षांची लेक.
तर रविवारी पहटेच्या साखरझोपेत असताना मला जाणवतं की कोणीतरी गपकन माझ्या पोटावर बसलयं. अर्ध्या गुंगीत, घाबरून मी डोळे उघडते तर ही बया माझ्या पोटावर बसून घोडा-घोडा खेळत असते. घड्याळात पाहावं तर पहाटेचे ६-३० !
रविवारची सुरुवात ही अशी होते. आईला सुट्टी म्हणजे आपला पुरेपूर सहवास हा तिला लाभलाच पाहिजे असा जणू तिचा पणच असतो.

तिचा बाबा ऑफ़िसला गेल्यावर तर मला ही अगदीच एकाकी, विनारसद लढत वाटू लागते.
उजाडल्यापासून पायाला चक्रं बांधल्यासारखी तिची घरभर फिरती चालू असते. कांद्या-बटाट्याची टोपली उचकून घरभर कांदे पसरवणं, बाथरूममध्ये जाउन अंगावर पाणी ओतून घेणं, वर्तमानपत्रं, भिंती इ. वर स्केचपेन-पेन्सिल यांनी गहन गिरगोट्या ओढणं अशी तिची एक ना अनेक महत्त्वाची कामं चालू असतात.

आमच्या देवांना पूजेचा बहुमान हा फक्त शनिवार-रविवारीच मिळतो. आता पूजा करावी म्हणून मी देवघरापाशी जाते आणि बघते तर काय .. देव गायब! मला कळत नाही देव कुठे गेले? आणि मग अचानक लक्षात येतं की कृष्णाचा बराच वेळ झाला आवाज नाहीये. बाथरूममधून पाण्याचा आवाज येतो. जाउन बघते तर काय .. तांब्यानं देवांवर अभिषेक चालू असतो.
मला पाहून आधी ती जरा दचकते. आता ही आई आपल्यावर ओरडणार अशा खात्रीनं क्षणभर बघते आणि मग लगेच आपलं ते प्रोफेशनल गोड हसू चेहरयावर आणून मला म्हणते, 'बाप्पा .. मंबो'! म्हणजे बाप्पाची शंभो चालू आहे.
आता काय बोलणार? तो सर्व पसारा आवरून एकदाची बाप्पाची पूजा आटपते.

आता मोठ्ठा कार्यक्रम ... कृष्णाचं जेवण.
एका ताटात वरण-भात, दोन रिकाम्या वाट्या, २-३ चमचे, ३-४ चित्रांची पुस्तकं घेऊन कार्यक्रम सुरू होतो. त्याच्याबरोबरीनं खाल्लं नाहीतर भिती दाखावायला बुवा, गुरखा, डॉक्टर, टुचू वगैरे मदतीला असतातच.
५-६ घास खाऊन झाले की हातात भात घेउन तो जमिनीवर सारवणं, केस उपटून टकल्या केलेल्या आणि लोळवून मळलेल्या बाहुलीला जबरदस्ती भरवणं, आदी चालू होतं. एका बाजूनं माझी लेकी बोले, सूने लागे बडबड चालूच असते.
"वेडी बाहूली .. खात नाही .. वेडी आहे ना?"
"हूं ..." कृष्णा.
"थांब तिला बुवाकडेच देते. देउ का?"
"हूं ..." कृष्णा.
"टुचू देउ का तिला? बोलवू डॉक्टर काकांना?"
"हूं ..." कृष्णा.
सर्व प्रयत्न व्यर्थ जातात. पुढचा अर्धा तास कृष्णा, बाहुली आणि फरशी यांच्या सफाईत जातो.
तोवर ही इकडे बाहुलीला ओरडत असते.
"वेई ..हां ..!"
"टुचू .. हां ..!"
जे काही थोडंफार बोलता येतं तेच ती माझी नक्कल करत बाहुलीला सुनावत राहते.
बाहुलीनं आता ऐकलं अशी खात्री पटल्यावर मग पुढच्या उद्योगाचा शोध सुरू होतो.

एवढ्यात आमच्या शेजारची कृष्णाची मैत्रीण 'अस्मी' खेळायला येते. कृष्णा आपली मळकी, टकली बाहुली सोडून बाकी पुस्तकं, दोरयानं ओढायचा हत्ती, वगैरे तिच्यापुढे आणून टाकते. ही अस्मी २ वर्षांचीच आहे आणि तशी खूपच शांत आहे. या दोघींचा संवादही अगदी 'पाहण्याजोगा' असतो. दोघीही काही मोजकेच शब्द आणि बाकी त्यांच्या अगम्य भाषेत काहीतरी बडबडत असतात.
"अंबी .. घे ..घे.. " कृष्णा.
"कुतना .. ब (बस)" अस्मी.
"च ..फू.." कृष्णा. (बहुतेक चल फूल दाखवते असं असावं)
अस्मी काही उठत नाही .. कृष्णा तिला हात धरून उठवायला जाते. अस्मीला वाटतं की ही आपल्याला मारतीये. ती रडायला लागते. "मम्मी ....."
कृष्णा मला सांगयला येते. "आंबी ऊं..."
मग रडारडीची कारणं शोधून शांतता प्रस्थापीत करणं, दोघींना वाटीत खाऊ देउन एकाजागी बसवणं वगैरे पार पडतं. कृष्णा पट्कन आपल्या वाटीतला थोडा खाऊ खाऊन, बराचसा सांडून पसरवते आणि मग अस्मीच्या वाटीत हात घालून तिचा खाऊ खायला लागते. आत मात्र अस्मी खूपच वैतागलेली .. रडवेली. कृष्णाच्या मते तिनं फारसं काही केलेलंच नसतं. त्यामुळे ती निवांतपणे आपल्या मैत्रीणीकडे पाहात बसते. मी जरा तिला 'सॉरी' म्हण. बघ तुझी मैत्रीण रडतीये ना. वगैरे संस्कार करायचा व्यर्थ प्रयत्न करते.

एव्हाना तिच्यामागे धावून माझा जीव पार कंटाळलेला असतो. घराची अवस्था तर अगदी पाहण्याजोगी असते. घरभर पुस्तकं, खेळणी, कांदे-बटाटे, स्केच पेन्स, खायला दिलेले मुरमुरे, पाणी वगैरे इतस्तत: पसरलेलं असतं. एखाद दोन देव परत टेरेस मध्ये गेलेले असतात. टेरेस मधल्या झाडांची पानं, फुलं घरात आलेली असतात. एका बाजूला T.V. तर दुसरया बाजूला टेपवर ढणाढणा बडबड-गीतं वाजत असतात. मी अगदी थकून या पसारयाकडे पाहात राहते. आपोआपच डोळे मिटतात. जाग येते तर माझी चिमणी लेक आपल्या चिमण्या हातांनी माझ्या डोक्यावर जोरजोरात थोपटत म्हणत असते...गाउ..गाउ...

नवनिर्माण

2006-01-23T11:08:00.000+05:30

अचानक वेदना सुरु होतात आणि कुठेतरी मनात जाणवतं की हेच ते. कदाचित तो क्षण आता कुठेतरी वळणावरच आहे.
दवाखाना .. ते वातावरण .. पण एक कोणतीतरी भिंत मध्ये उभी असल्यासारखं ते माझ्या मनापर्यंत पोहोचतच नाही. छातीतली धडधड मधेच वाढते .. कमी होते. आतलं ते हलणारं 'जीवन' प्रत्येक वेणेबरोबर स्वत:चं अस्तित्त्व सिध्द करतंय.
जसं काही आतून आवाज उमटतोय .. येऊ का?

सारा दिवस आणि उभी रात्र .. अशीच सरते वाट पाहण्यात.
सगळं जग झोपलेलं, शांत आणि नि:स्तब्ध. माझ्याबरोबर आलेली माझी माणसंही शांत झोपेच्या अधीन. मी मात्र टक्क जागी. रात्र वाढेल तसा वेदनेचा उत्सव अजूनच वाढतोय. मी आणि माझ्यातलं ते जीवन .. आमच्या दोघात वेदनेची एक लय बांधली जातीये. रात्रीच्या त्या नीरव शांततेत आपण दोघंही वाट बघतोय .. एकमेकांना सांगतोय की थांब, आता थोडक्यावरच आहे.

त्या लयीतच उजाडतं. सकाळ होते. माझी माणसं विचारतात, 'बरी आहेस ना? झोप लागली का?' त्यांना काय सांगणार? मी आणि तू .. आपला रात्रीतला तो संवाद .. आपण एकत्र भोगतोय त्या वेदना. त्यांना सांगून त्या कळाव्यात तरी कशा?
मी हसून म्हणते, 'बरीये.' तू पण आतून तेच म्हणलंस का?

दिवस चढेल तसा वेदनेचा एक अंगार उसळायला लागतो. एक वाढती आगच जशी काही. असं वाटतं की शरीर जसं काही पेटलयं. एक गरम वाफ अंग भाजून काढतीये. ही वाढती लय आता सोसत नाहीये. तुला होणारा त्रासही मला जाणवतोय. मला जाणवणारी .. पिळून काढणारी प्रत्येक वेणा तुलाही जशी पुढे ढकलतीये. तुझ्या प्रवासाचा शेवटचा टप्पा आता जवळ येतोय.

आता मात्र मला थोड रागही येतोय. हा सर्व त्रास मला तुझ्यामुळे होतोय हे तुला माहितीये का? भिंतींवर हात आपटून मी तो व्यक्तही करतीये. मला खूप मोठ्यांदा ओरडावंसं वाटतंय. पण माझा सुस्कृंतपणा आड येतोय.

माझी माणसं आता काळजीत. कसं होणार हिचं? सगळं नीट होईल ना? पण मी मात्र आता त्या लयीशी समरस झालीये .. आणि तू पण.
माझा कण न कण .. माझा श्वास आणि मन सारंच एका झोक्यावर आहे. एकदा तो झोका असा उंच जातो की श्वास पुरत नाही. मन, संवेदना बधीरतात.
त्या हिंदोळ्यावर झुलताना मी सारं विसरलीये.
आजूबाजूचं जग .. त्यातली माणसं .. मी .. माझं शरीर .. सारं काही.
जाणवतंय ते फक्त तुझं अस्तित्त्व .. तुझा आकार .. तुझा वाढता जोर.
वरवर जाणारा उंच झोका ... एवढा उंच .. उंच.
माझे पाय जमिनीवरून कधीचेच सुटलेत.
माझं भान हरपलंय.
जगाशी संपर्क तुटलाय.
तुझ्या - माझ्यातली वेदनेची ती लय आता सम गाठतीये.

.......

थकलेलं शरीर .. पण उत्सुक मन .. तुला पाहायला, जाणून घ्यायला.
तू माझ्या हातात आणि मला ओळख पटते.
तू डोळे किलकिले करून माझ्याकडे पाहातेस .. निरखून घेतेस.
तुलाही ओळख पटलीये बहुतेक. कारण तू परत डोळे मिटून निवांत होतेस. विश्वासून माझ्या कुशीत गुरफटून घेतेस.
सरल्या प्रवासाच्या वेदना .. त्या वेदनांच्या खुणा. ना तुझ्यावर .. ना माझ्यावर.
आपण दोघी एकमेकींतच गर्क. परस्परातले ओळखीचे धागे बांधण्यात हरवलेल्या.

माझी लोकं मात्र म्हणतात, सुटली बिचारी एकदाची, थकली असेल. शेवटी जीवातनं जीव बाहेर यायचा म्हणजे...

मिनॉपॉलिसच्या विमान फलाटावर

2006-01-13T16:32:00.000+05:30

आत्ता मी मिनॉपॉलिसच्या विमानतळावर गेट नं. १० वर बसलेली आहे.
गेट म्हणजे थोडक्यात काय तर फलाट. माझं मिनॉपॉलिसहून बाल्टिमोरला जायचं विमान इथे लागणार.
एस टी स्टँडवर बसणं आणि विमानतळावर बसणं यात मूळ स्तरावर काहीही फरक नाही. वातावरण बदलतं इतकंच. बाकी दोन्हीकडे लोकांचे हेतू सारखेच. एकीकडून दुसरीकडे जाणे. आणि मधला वेळ हा असा फलाटावर बसून घालवणं..म्हणजे वाचन, निरीक्षण, खाणं-पिणं, वगैरे.

पलीकडेच्या फलाटावर असणारी गर्दी आपल्या विमानाची वाट पाहात होती. काहीजण वाचत, काही कॉफ़ी पीत, तर काही..काही न करताच गेट उघडण्याची वाट पाहात होते. त्यातलं एक छोटंसं बाळ मजेत इकडे-तिकडे रांगत होतं. त्याची आई सारखी त्याला उचलून आणत होती...प्रेमानं दटावत होती. पण बाळ भारी खट्याळ...आईचा डोळा चुकवून ते आपलं वेगळ्याच दिशेनं परत रांगत सुटायचं.
त्यांच्या समोरच्याच रांगेत एक वयस्कर बाई बसल्या होत्या. बहुधा एकट्याच प्रवास करत असाव्यात. आजी मोठ्या रसिक दिसत होत्या. छान कलर केलेले केस..मेक-अप..गळ्यात मोत्यांची माळ..मोठ्या फुलांचं कानातलं..आणि हो..त्यांच्या त्या झग्याला शोभेल अशाच मोठी फुलं असणारया त्यांच्या चपला.
आता बाळानं मोहोरा इकडे वळवला, तो थेट आजीबाईंच्या चपलांकडे.
चपलांवरची ती मोठी रंगीत फुलं तोडावीत असं काहीतरी त्याच्या मनात असावं. छोटंसं पुस्तक वाचण्यात रमलेल्या आजी एकदम दचकल्या. घाबरून पायाकडं पाहतात तर काय..हे चिमणं मजेत त्यांच्या चपलांवरचं फूल धरून खेचत होतं. आजी झट्कन खाली वाकल्या. त्यांनी बोळकं पसरून हसणारया त्या बाळाला उचलून घेतलं. तेवढ्यात बाळाची आई आली. कौतुकानं आपल्या बाळाला दटावत आजींना sorry वगैरे म्हणाली. अगं ठीक आहे..चालायचंच..लहान आहे..इंग्रजीत आजी म्हणाल्या असाव्यात. एव्हाना बाळ आजीच्या मांडीत बसून त्यांच्या पर्सशी..मोठ्या फुलांच्या कानातल्याशी खेळत होतं. त्याला त्या रंगीत आजी भलत्याच आवडलेल्या दिसत होत्या. आजी मग काहीसं गाणं म्हणू लागल्या..आपल्या चिऊ-काऊ सारखं. माझा आपला एक अंदाज. बाळाची आई अगदी प्रेमानं बाळाकडं पाहात होती.
फार मोहक द्रुश्य होतं ते. मला वाटतं..वात्सल्याची भावना ही इथून-तिथून सारखीच असावी.

त्यांच्या विमानाचं गेट उघडलं. बाळाच्या आईनं बाळाचा पसारा आवरला. त्या दोघींनी एकमेकींचा निरोप घेतला.
आजींनी आपल्या कानातली ती मोठाली फुलं काढून बाळाला दिली. बाळ खूश.

इकडे आमच्या फलाटाकडे मगाचपासून एक बाई आपल्या मुलीला सारखं खेकसत होत्या. ती ५-६ वर्षांची मुलगी सारखी खुरडत खुरडत इकडे-तिकडे जायला बघत होती. आणि तिची आई ओरडत, खेकसत, तिला ओढून, खरंतर फरपटत परत जागेवर आणत होती. त्या मुलीला ते आवडत नसावं. मोठ्या आवाजात ती आपला निषेध नोंदवत होती. विचित्र हातवारे करून आईला कहीसं सांगू पाहात होती. बराच वेळ हे चालू होतं. ती आई बिचारी लोकाच्या नजरा टाळत, मुलीला जागेवर बसवायला बघत होती.
मधेच समोरच्या रांगेतल्या खुर्च्यांकडे ती मुलगी गेली. तिथे एक तरुण मुलगा..पाठीला sack, पायाशी गिटार केस.. पुस्तकात तोंड खुपसून बसला होता. अजून एक बाई laptopवर काहीसं काम करत होत्या.
ही मुलगी आईचा डोळा चुकवून त्यांच्यापाशी गेली. laptopवर काम करणारया बाईंपाशी उभं राहून laptop कडे बोट दाखवून, तिच्या भसाड्या आवाजात त्यांना काहीसं सांगू लागली. तिला laptop पाहून खूप आनंद झाला असावा. तिच्या तोंडातून गळणारी लाळ बाईंच्या पायावर पडत होती. बाईंचं लक्ष वेधून घ्यायला ती त्यांचा स्कर्ट ओढू पाहात होती. कामात गर्क बाई दचकल्या..त्यांचं तिच्याकडे लक्ष गेलं..आणि त्यांचा चेहरा एकदम बदलला. अतिशय किळसवाणी गोष्ट पाहिल्यासारखा चेहरा करून त्यांनी तिचा आपल्या गुडघ्यावरचा हात झटकला. ती बेसावध मुलगी जराशी हेलपाटली..घाबरली. तेवढ्यात तिची आई धावत आलीच. पडेल चेहरयानॆ, परत-परत माफी मागत राहिली. फरपटतच तिनं आपल्या मुलीला परत खुर्चीशी आणलं.
मुलगी तिच्या भसाड्या आवाजात किंचाळत होती..हात-पाय झाडत होती. आईच्या हातातून निसटून जायला पाहात होती. आई तिला सावरायचा प्रयत्न करत होती. तिचे कपडे नीट करत, तिच्या तोंडातून गळणारी लाळ पुसत होती. त्यांच्याकडेच पाहणारया आजूबाजूच्या माणसांची नजर चुकवायला बघत होती.

आधी राग..मग तिरस्कार..अगतिकता..आणि मग केवळ प्रेम. आईच्या चेहरयावरचे भाव झरझर बदलत होते.
एव्हाना स्वत: शांत होऊन, आईनं तिलाही शांत केलं होतं. एक मोठीशी बाहुली तिच्या हातात देऊन ती करुणेनं..प्रेमानं आपल्या मुलीकडं पाहात होती. ती मुलगी आपल्या त्याच भसाड्या आवाजात आईला काहीसं सांगत होती. त्या मायलेकी आता स्वत:च्याच विश्वात रमल्या होत्या.

ही एक आई..आणि मघाचीही आईच. हे आईचं प्रेम..आणि तेही तिचं प्रेमचं.
मला वाटतं..खरचं वात्सल्याची भावना ही इथून-तिथून सारखीच असावी.

चांभार

2006-01-07T23:47:00.000+05:30

कामं आवरून परत निघताना असंच समोरच्या झाडाखाली लक्ष गेलं.
अंथरलेलं एक पोतं...एका छोटया पत्र्याच्या डब्यात बारक्या चूका...प्लास्टिकच्या फ़ुटक्या भांडयात पाणी...कुठे चामडयाचे २-४ तुकडे आणि चप्पल ठेवायचा तो चिरपरिचित लोखंडी फणा.
आणि एकदम लक्षात आलं की एवढयात आपण चांभार या व्यक्तीकडे गेलोच नाही.

किती महिने...वर्षं झाली काय माहीत?
पण चांभार या माणसाशी जसा संबंधंच उरलेला नाही.
परत त्या पोत्यावरच्या पसाऱ्याकडे आणि चप्पल तुटलेल्या गिऱ्हाइकांची वाट पाहणाऱ्या त्या चांभाराकडे पाहून कससंच वाटलं.

शेवटचं मी चांभाराकडे कधी बरं गेले होते...? काही नीट आठवत नाही.
आमच्या कॉलेजच्या रस्त्यावर एक म्हातारे चांभार आजोबा बसायचे. तेव्हा त्यांच्याकडे कधी-मधी मी जायची.
कुठे अंगठा तुटला...शिवण निघाली...१-२ रुपयात काम व्हायचं.
मला आठवतं..ते आजोबा अगदी मान-पाठ एक करून टाका घालायचे.
जाड काचेचा, धुळवटलेला..खिळखिळा झालेला त्यांचा तो चष्मा सारखा नाकावरून खाली घसरायचा..
आजोबा काहीसं पुटपुटत तो वर घ्यायचे...आणि मग थोडं जास्तच वाकायचे.
त्यांच्यामागच्या दोरीवर दोन-चार चपलांचे जोड टांगलेले असायचे.
कोणी कधी त्या चपला विकत तरी घेतल्या का कोण जाणे...

काम असू..नसू..त्यांची नजर आपली सतत खाली..लोकांच्या पायांकडं आणि चपलांकडं.

बरंच पुढं कधीतरी ते दिसेनासे झाले. ते ज्या भिंतीशी बसायचे त्या बँकेत मग मी विचारलं.
ते एक म्हातारे आजोबा..चांभार..इथे बसायचे..कुठे हो गेले?
तिथला शिपाई म्हणाला..ते म्हातारं होय? घालवलं त्याला.
बँकेची दुरुस्ती झाली..फ़ुडं थोडं वाढवलं..कुंड्या..नवा रंग अन काय काय.
मग त्यात घालवलं त्याला.

मला चांभार आजोबांच्या पागोट्याचा मळलेला, कधीतरी भडक गुलाबी असलेला रंग आत्ताही डोळ्यापुढे आला.

आता चप्पल तुटली की लगेच नवी घ्यायची. नाही...असे कितीतरी जोड..चपला..बूट..फ़्लोटर्स..कपाटात पडलेले असतात.
मग आधीची तुटलेली चप्पल दुरुस्त करायचा प्रश्नच येत नाही.
ती अडगळीत आणि मग पुढे कधीतरी भंगारातही जाते.
घरातले मागच्या पिढीतले मग म्हणतात...
तुम्हाला ना पैशाची किंमत नाही..काय बंदच तर तुटलाय ना.
कोपऱ्यावरून लावून आण..२-३ रुपयात काम होईल.

लिहायचं म्हणून...

2006-01-04T12:56:00.000+05:30

परत लिहायचं म्हणून... अशी वर्षे सरून गेली...
कागद पडले पिवळे...अन् लेखणी सुकून गेली...

आता लिहायचंच म्हणून किती संकल्पही केले
पण वेळ तरी कुठे असतो म्हणत सोडूनही दिले

वाचन..चिंतन..विचारमंथन..काय बरं करावं..
आता लिहायचं म्हणलं तर हे जमवायलाच हवं..

म्हणता म्हणता..करता करता..कुणीसं सुचवलं..
आणि "लिहायचं म्हणून..." ब्लॊग उघडून एकदाचं जमवलं...